Snilldarlausn Giorgiu Meloni á „innflytjendavandanum“ í uppnámi
Merkileg deila hefur komið upp á Ítalíu vegna neyðarflutnings á svokölluðum „ólöglegum innflytjendum“ í nýstofnaðar einagrunarbúðir reknar af ítölskum stjórnvöldum í Albaníu, ríki sem ekki á aðild að Schengen og ESB, og veitir þannig ESB-ríkjum falska vernd gegn „útlendingahættunni“ . Búðirnar voru reistar í Albaníu í kjölfar milliríkjasamnings á milli landanna á þessu ári, og fyrstu 12 „gestirnir“ fluttir þangað í boði ítalskra stjórnvalda í síðustu viku. Dvölin varð hins vegar skömm, því 2 dögum seinna voru þessir innflytjendur (frá Bangladesh og Egyptalandi) fluttir til baka, í kjölfar dómsúrskurðar um að flutningarnir væru ólöglegir. Um er að ræða ítalskan dómsúrskurð sem byggir á tilskipun frá Evrópusambandinu um að ekki megi senda innflytjendur til baka til heimalanda er ekki teljist vera „örugg“ samkvæmt Mannréttindadómstól ESB. Bamgladesh og Egyptaland voru tekin af lista óöruggra ríkja samkvæmt ákvörðun ítalskra stjórnvalda 7. maí s.l., en bæði ríkin lúta herstjórn yfirvalda án lýðræðislegra kosninga. Mannréttindadómstóll Evrópu kvað hins vegar upp úrskurð um að þessi ríki teldust ekki „örugg“, og ítalskur dómstóll kvað upp sama úrskurð sem ógilti framkvæmd hægri-stjórnar Giorgiu Meloni, sem hefur svarað fyrir sig með þeim rökum að það sé ekki í hlutverki dómstóla að kveða upp matsúrskurði um öryggi ríkja. Málið tilheyri fullveldisrétti Ítalíu.
Flóttamenn frá Egyptalandi og Bangladeswh boðnir velkomnir í orlofsvist í einangrunarbúðum ítalskra stjórnvalda í Albaníu
Málið er auðmýking fyrir ítölsku ríkisstjórnina sem hefur stært sig af þessari snilldarlausn á „innflytjendavandanum“, lausn sem bæði Frakkar og Bretar hafa þegar tekið undir með hugmyndum um að setja upp sambærilegar einangrunarbúðir í Rúanda og fleiri Afríkuríkjum.
Deilumálið snertir þó dýpri vandamál er varða stjórnvaldsrétt ESB meðal aðildarríkja bandalagsins annars vegar, og fullveldi aðildarríkjanna hins vegar. Þannig er komin upp deila um fullveldisrétt Ítalíu í þessu máli, en sá réttur er staðfestur í 1. grein ítölsku stjórnarskrárinnar. Sem kunnugt er þá hefur ESB enga stjórnarskrá, og þar af leiðandi ekkert stjórnarskrárbundið löggjafarþing. Evrópuþíngið hefur eingöngu vald til að samþykkja tilskipanir framkvæmdarstjórnarinnar, en meðlimir hennar eru skipaðir en ekki kosnir lýðræðislegri kosningu, og bera því ekki ábyrgð gagnvart evrópskum þegnum í kosningum. Í þessu felst grundvallarbresturinn í þeim stjórnlagagrunni sem Evrópusambandið byggir á með Maasrichtsamkomulaginu. Vald bandalagsins á sér engan stjórnarskrárbundinn rétt.
Undantekning á óskertu fullveldi Ítalíu er að finna í 11. grein stjórnarskrárinnar, sem sett var í stjórnarskrána með inngöngu Ítalíu í Sameinuðu þjóðirnar eftir stríð. Þar er ákvæði um heimild til takmarkana á grundvelli jafnræðisreglu og alþjóðaréttar SÞ. Annað ákvæði stjórnarskrárinna um hugsanlega takmörkun fullveldis er í 117. grein stjórnarskrárinnar sem sett var inn vegnar hugsanlegs ágreinings á milli ríkisins og héraða sem njóta tilskilinnar sjálfsstjórnar. Að öðru leyti er fullveldisrétturinn staðfestur í 1. grein stjórnarskrárinnar sem ófrávíkjanlegur. Um það er nú m. a. deilt hvort undartekningarheimildin sem tók mið af Sameinuðpu þjóðunum gildi einnig um ESB.
Útlagarnir fra Egyptalandi og Bangladesh sem nutu gestrisni ítalskra stjórnvalda í einangrunarbúðunum í Albaníu í 2 nætur eru dropi í haf „útlendingavandans“, því fjöldi þeirra á Ítalíu er nú talinn vera 600-700 þúsund og hefur fjölgað um helming frá 2013. Af 11.500 sem eru taldir hafa komið „ólöglega“ yfir Miðjarðarhafið til Ítalíu árið 2019 samkvæmt óábyrgum heimildum, fengu um 300 innflytjendaleyfi í öðrum ESB-ríkjum. Þessar tölur gefa hugmynd um stærð vandans, en eru ekki lögformlega staðfestar.
Ríkisstjórn Giorgiu Meloni er samsteypustjórn þriggja flokka, þar sem flokkur hennar (Fratelli d‘Italia) og flokkur Matteo Slvini (Lega Salvini) teljast til svokallaðra popúlistaflokka á hægri væng evrópskra stjórnmála, og Forza Italia flokkurinn tilheyrir arfleifð Silvio Berlusconi og kaþólska flokksins sem „hófsamur miðjuflokkur“. Þessar klisjur segja þó lítið, því stóru orðin úr röðum „popúlistanna“ um stolt ítalsks þjóðernis og fullveldis rann strax út í sandinn með stjórnarmynduninni, þar sem efnahagsstefnan er nú samin óbreytt af ESB eins og kemur fram í nýframkomnum fjárlögum og utanríkisstefnan er mótuð af NATO og stjórnvöldum í Washington, eins og fram hefur komið í afstöðu stjórnarinnar til stríðsátaka í Ukraínu og Mið-Austurlöndum. Orðræðan í daglegum stjórnmálaumræðum meginfjölmiðla svífur yfir raunveruleikanum sem lýtur að því er virðist óbreytanlegum utanaðkomandi lögmálum. Segja má að tveggja daga orlof 12 löglausra flóttamanna til Albaníu hafi valdið einhverjum „popúlistaflokkum“ rúmraski, en þeir munu fljótlega geta breitt nátthúfuna fyrir augu sín ef marka má það sem á undan er gengið. Það kemur kannski smá vindur í orðaflauminn, en hann mun ekki snerta hráan veruleikann.
